?TARİH?E
?Eski Yunan kaynaklarında Aphike, Bizans kaynaklarında Tephrice şeklinde kaydedilen Divriği Arap kaynaklarında suyun ?ıktığı yer suyun kaynağı anlamında el-Abrik veya Ebrik şeklinde ge?er. 8.yy sonlarında inşa edilen ilk kale ve kurulan kent de Tephrike adıyla tanınmıştır. 15. yy Osmanlı kaynakları Divrik ve divriği tarzında yazarlar. G?n?m?zde Divriği Şeklinde yazılmaktadır.
?
?Divriği'nin ne zaman ve kimler tarafından kurulduğu bilinmemektedir. Belgelerde Divriği pavlikayanların başlıca merkezinden biri idi. VI. Leo (886-912) Pavlikiyanalrın ?zerine bir sefer d?zenledi. Halkın b?y?k ?oğunluğu s?rg?ne g?nderilir 10.yy'da bir Bizans garnizonunun yerleştiği Divriği kalesi Sasani ve Abbasi Sınırlarına yakın bir konumda ileri karakol olarak Doğu Seferinde Divriği civarında karşıladığı T?rk kuvvetlerini geri ?ekilmeye mecbur etti.
?
?Meng?cekoğulları, Malazgirt Zaferi (1071) ' nin ardında yukarı Fırat havzasında kurulmuş ve varlığını 200 yıl s?rd?rm?ş biri T?rk beyliğidir. Onlar ilkin doğu b?lgesinin T?rkleşmesinde g?rev almışlar. T?rkmen (Oğuz) g??menlerinin Anadolu' ya taşınmasına ?nc?l?k etmişlerdir. Zaferden sonra ise, Anadolu T?rkl?ğ?n?n temellerinde olan k???k devletlerini kurmuşlardır. Siyasal olaylara fazla karışmayan Meng?cekoğulları, daha ?ok toplum ve sanat hizmetlerine eğilmişlerdir. Saraysız yaşamışlar; Fakat okul, hastane, cami, yol, k?pr? ... yapmışlardır. Erzincan, Kemah, Şebinkarahisar ve Divriği' yi i?ine alan bu beyliğin kurucusu Alpaslan' ın komutanlarından Emir Meng?cek Gazi (1071-1118) dır.
?
?Meng?cek Gazinin ?l?m?nden sonra Beyliğin başına oğlu Emirİshak ge?miştir. İzhak' ın ?l?m?nden sonra ?lkesi oğulları arasında paylaşıldı. Ve oğullarından Davut Şah Erzincan - Kemah, S?leyman I.S?leyman S?leymanoğlu Emir Seyfettin Şahın Şah (1174 - 1196) Divriği kolunun ilk ?nl? h?k?mdarıdır. Kale cami, kasabanın ortasında t?rbe (Sitte Melik) Kemarettin ve Ahi Yusuf T?rbesini yaptırmışlardır. Daha sonra II. S?leyman Şah ve Melik Ahmet Şah ( 1228 - 1252) gelmiştir. Bunun zamanında meşhur Ulu camii yaptırılmış ayrıca k???k ?lkesinin b?t?n ihtiya?larına el atmıştır. Bu g?n bile divriği' de Ahmet Şah 'ın getirmiş olduğu i?me suyundan faydalanılmaktadır. Divriği ulu camii nin inşa tarihi 626 (1228 - 1229) olup, kitabelerde Sel?uklu Sultanı Alaeddin Keykubat'ın adı ge?mektedir. Camii nin yapımında mimar ve sanatkar Ahlatlı H?rrem Şah ve Tiflisli Ahmet ?alışmışlardır. Ahmet Şah annesiyle birlikte ulu camiyi yaptırırken eşi Turan Melek de camiye bitişik olan Dar?şşifa (hastane) yi yaptırmıştır. Ahmet Şah' ın 641 (1243) den sonra hangi tarihinde ?ld?ğ? bilinmiyor. Ulu camii ile bitişik Dar?şifa arasındaki t?rbede irili ufaklı 15 kabir g?r?l?r. Bunlardan sır?alı tuğlalarla ?r?lm?ş olanın Ahmet Şah' la ilgili olabileceği sanılıyor. Bu kabir diğerlerinden y?ksek?e ve ortadadır. Melike Turan'ınki t?rbeye girişin solundadır.
?
?Divriği Meng?cek'lerinin son beyi Melik Muayyed Salih'tir. (Ahmet şah' ın Oğludur 641 (1243) deki Moğol saldırısı sırasında yıkılan Divriği kalesinin surları onarılmıştır. Aslan Burcu (1252) nu yaptırmıştır. 675 (1276 - 1277) te H?lag?' n?n oğlu İranlı İlhanlı h?k?mdarı Abaka, Mısır meml?klerine karşı Elbistan seferine giderken Divriği 'ye uğramış.Şehir Eşrafının kendisini ederek iyi bir şekilde karşılamasına rağmen surların yıkılmasını emretmiştir. 1277 'de Meng?cek oğullarının idaresi artık sona ermiştir.
?
?1340'a kadar ge?ici Mogol (İlhanlı) işgalinde kalan Divriği 1340 - 1393 ortasında yerli bir hanedan olan şuhrilerin y?netiminde, ilkin Eratha sora da kadı Burhanettin h?k?mlerine bağımlı kaldı. 1401'de meml?kl? sınırlarına katılan bu kent bu devletin kuzeydeki ?nemli karakolu oldu. 1516'ya kadar s?ren Meml?kl? d?neminde Naib?'s Sultana ?nvanıyla y?neticilikte bulunanlar yeni bir?ok camii, t?rbe, han,hamam ve zaviye yaptırdılar. Kantepe, Hoca Mercen, Araplık, Kadı İskender... adlarını taşıyan eserler Meml?kl?ler d?neminden kalmadır. Divriği kesin olarak Mercidabık Zaferi 24 Ağustos 1516 tarihinden sonra Osmanlı hakimiyetine girdi.Yavuz Sultan Selim d?neminde Osmanlı topraklarına katılan Divriği Sivas Eyaletine bağlı bir sancak merkezi olmuştur. 1516 yılından 1854 yılına kadar sancak merkezi olarak kalmıştır.